W gabinecie Sprawne Oko wykonujemy rozszerzone badania wzroku u dzieci w spektrum autyzmu. Badamy funkcje wzrokowe.
Standardowe badanie okulistyczne ocenia przede wszystkim ostrość wzroku (czy dziecko widzi małe litery/obrazki) oraz refrakcję (czy potrzebuje okularów na krótkowzroczność, nadwzroczność czy astygmatyzm).
Dla dzieci ze spektrum autyzmu (ASD) to jednak zdecydowanie za mało. Oczu używamy nie tylko do czytania z tablicy, ale do interpretowania świata, utrzymywania równowagi i budowania relacji.
U dzieci w spektrum powinno się wykonywać rozszerzone badania widzenia funkcjonalnego i takie badania wykonujemy w naszym gabinecie bo wiemy, że jest to kluczowe z kilku powodów:
1. Problemy z widzeniem obuocznym i stereopsją (widzeniem przestrzennym)
-
Współpraca oczu: Dzieci z autyzmem często zmagają się z niedomogą konwergencji (trudnością w jednoczesnym kierowaniu obu oczu do wewnątrz) lub ze zezem ukrytym/jawnym.
-
Ocena odległości: Zaburzona stereopsja utrudnia ocenę odległości i głębi. Dziecko może potykać się na schodach, bać się schodzić z krawężnika, uderzać o meble czy mieć trudności z łapaniem piłki. Standardowe badanie ostrości tego nie wykryje.
2. Trudności z ruchami gałek ocznych (wodzenie i fiksacja)
-
Dzieci w spektrum częściej mają problem ze śledzeniem obiektów w ruchu (ruchy podążające) oraz z płynnym przeskakiwaniem wzrokiem z punktu do punktu (ruchy sakadowe).
-
Może to powodować powolne czytanie, gubienie linijek tekstu czy trudności z przepisywaniem z tablicy, co bywa błędnie utożsamiane z brakiem skupienia lub trudnościami w nauce.
3. Zaburzenia przetwarzania sensorycznego i nadwrażliwość wzrokowa
-
Aż 70–90% dzieci z ASD ma zaburzenia integracji sensorycznej. Wszechobecny szum wizualny (np. jaskrawe światła, wzorzyste dywany, szybki ruch) może prowadzić do przebodźcowania i przebiegu reakcji lękowych.
-
Szersze badanie pomaga ustalić, czy stymulacje wzrokowe (np. mrużenie oczu, patrzenie pod kątem, patrzenie na kręcące się przedmioty) wynikają z prostej wady wzroku, czy z poszukiwania wrażeń sensorycznych.
4. Błędna interpretacja braku kontaktu wzrokowego
-
Często zakłada się, że unikanie patrzenia w oczy wynika wyłącznie z trudności społeczno-emocjonalnych.
-
Tymczasem u części dzieci z autyzmem patrzenie prosto w twarz wywołuje fizyczny dyskomfort lub podwójne widzenie z powodu braku stabilnej fiksacji lub zaburzeń integracji wzrokowo-przestrzennej. Poprawa funkcji widzenia obuocznego często naturalnie ułatwia dziecku nawiązywanie kontaktu wzrokowego.
5. Integracja wzrokowo-ruchowa i równowaga
-
Układ wzrokowy ściśle współpracuje z układem przedsionkowym (równowaga) oraz czuciem głębokim (propriorecepcją).
-
Zaburzenia widzenia obwodowego i poczucia przestrzeni bezpośrednio wpływają na koordynację ruchową, postawę ciała oraz poczucie bezpieczeństwa w nowym otoczeniu.
Co powinno obejmować rozszerzone badanie?
Badanie funkcjonalne czyli funkcji wzrokowych (często wykonywane przez optometrystę lub ortoptystę) sprawdza:
-
Akomodację (sprawność i elastyczność wyostrzania obrazu z bliska do dalekich odległości).
-
Konwergencję i widzenie obuoczne (połączenie obrazów z obojga oczu w jeden).
-
Sprawność ruchów gałek ocznych (fiksacja, sakady, płynne wodzenie).
- Dodatkowo może obejmować percepcję i przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne.
W naszym gabinecie wykonujemy badanie funkcji wzrokowych u dzieci z autyzmem, zalecamy w tym celu umówienie badania ortoptycznego.
Badanie wzroku rozszerzone o badanie funkcji wzrokowych wykonujemy również innym dzieciom o szczególnych potrzebach edukacyjnych tj. upośledzenie umysłowe, mutyzm, nadpobudliwość psychoruchowa z deficytem uwagi (ADHD), zespoły genetyczne i inne.
Posiadam ukończone szkolenie w zakresie terapii widzenia u dziecka o specjalnych potrzebach edukacyjnych oraz 12-letnie doświadczenie terapeutyczne w pracy z dzieckiem w spektrum autyzmu i niepełnosprawnością sprzężoną.